Fashion Buyer là gì? Giải mã mùa đặt hàng

Khi theo dõi các tuần lễ thời trang lớn trên thế giới, công chúng thường bị thu hút bởi ánh đèn sân khấu rực rỡ và dàn ngôi sao ngồi ở hàng ghế đầu. Tuy nhiên, đằng sau những buổi trình diễn kéo dài vỏn vẹn 15 đến 20 phút đó là cả một guồng máy thương mại trị giá hàng tỷ đô la được quyết định bởi đội ngũ người mua hàng thời trang (fashion buyers).

Chính những chuyên gia mua hàng này là người quyết định mẫu thiết kế nào trên sàn diễn tại New York, London, Milan hay Paris sẽ thực sự được sản xuất hàng loạt và xuất hiện trên kệ hàng của các trung tâm thương mại xa xỉ sáu tháng sau đó. Bài viết dưới đây sẽ giải mã chi tiết công việc của một người mua hàng thời trang, lịch trình làm việc tại các phòng trưng bày (showrooms) cũng như góc nhìn thực tế từ giám đốc mua hàng của hệ thống Galeries Lafayette tại Paris cho mùa mốt xuân/hè 2027. 

Người mua hàng thời trang đóng vai trò cầu nối chiến lược giữa sự sáng tạo trên sàn diễn và nhu cầu tiêu dùng thực tế tại các cửa hàng bán lẻ.

1. Người mua hàng thời trang (fashion buyer) là gì? Vì sao họ nắm giữ mạch máu thương mại?

Người mua hàng thời trang (fashion buyer) là những chuyên gia chịu trách nhiệm nghiên cứu thị trường, tuyển chọn, đàm phán và đặt mua các bộ sưu tập quần áo, túi xách, giày dép từ các nhà thiết kế hoặc thương hiệu để phân phối tại hệ thống trung tâm thương mại, chuỗi cửa hàng bán lẻ đa thương hiệu (multi-brand stores) hoặc các nền tảng thương mại điện tử. Vai trò của họ vượt xa việc chọn lựa quần áo theo sở thích cá nhân: mỗi quyết định đặt hàng đều ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu, tỷ lệ tồn kho và sự sống còn về mặt tài chính của doanh nghiệp bán lẻ.

Sự kết hợp giữa trực giác nghệ thuật và những đêm trắng bên bảng tính Excel

Chia sẻ với Hiệp hội thời trang cao cấp tại Pháp (FHCM) và tờ FashionUnited, bà Victoria Dartigues – người được bổ nhiệm làm giám đốc bộ phận mua hàng thời trang nữ và đồ da tại hệ thống trung tâm thương mại Galeries Lafayette ở Paris vào tháng 01/2026 (tốt nghiệp ngành kinh tế và tiếp thị tại trường HEC Montréal ở Canada, hoàn thành bằng thạc sĩ quản trị tại học viện Institut Français de la Mode và từng làm việc tại Printemps, L'Oréal cùng La Samaritaine thuộc tập đoàn LVMH) – cho biết người làm nghề này bắt buộc phải vận hành đồng thời cả hai bán cầu não:

• Tư duy sáng tạo và nhạy cảm sản phẩm: Người mua phải có con mắt thẩm mỹ sắc bén cùng trực giác nhạy nhạy để nhận diện xu hướng mới, phát hiện các tài năng thiết kế trẻ và xây dựng câu chuyện trưng bày hấp dẫn cho khách hàng.

• Kỷ luật tài chính và phân tích dữ liệu: Trực giác thẩm mỹ là chưa đủ nếu thiếu đi năng lực tính toán thương mại. Bà Victoria Dartigues tiết lộ phần lớn công việc của người mua hàng gắn liền với các con số tài chính: họ phải dành rất nhiều đêm phân tích tỷ lệ tiêu thụ hàng hóa (sell-through rates), nhập và xử lý dữ liệu trên bảng tính Excel, đàm phán điều khoản hợp đồng với nhà cung cấp và bảo vệ biên lợi nhuận (margins) cho từng danh mục sản phẩm.

 Sự chuyển dịch từ chu kỳ cố định sang cuộc chạy marathon không ngừng nghỉ

Cách đây khoảng 10 năm, công việc đặt hàng thời trang thường chỉ tập trung vào một vài tuần cố định trong năm theo đúng lịch diễn truyền thống. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, nhịp độ ra mắt sản phẩm của các thương hiệu đã tăng lên nhanh chóng với sự xuất hiện liên tục của các đợt mở bán giới hạn (drops) và bộ sưu tập nhỏ (capsules). Điều này buộc đội ngũ mua hàng phải luôn trong trạng thái sẵn sàng đặt đơn mới quanh năm, đồng thời liên tục săn tìm các nhà thiết kế triển vọng thông qua mạng xã hội ngay cả khi tuần lễ thời trang chưa diễn ra.

2. Lịch trình 360 độ trong tháng thời trang: Từ sàn diễn đến những cuộc hẹn 45 phút tại phòng trưng bày

Đối với một giám đốc hoặc chuyên viên mua hàng quốc tế, tháng thời trang (kéo dài từ đầu tháng 9 đến đầu tháng 10 cho mùa xuân/hè, và từ tháng 2 đến tháng 3 cho mùa thu/đông) là một hệ sinh thái làm việc 360 độ với cường độ rất cao.

Lịch trình thực tế qua 4 kinh đô: 4 buổi trình diễn và ít nhất 4 cuộc hẹn mỗi ngày

Tại Galeries Lafayette, hoạt động mua hàng là nỗ lực phối hợp của một tập thể gồm 4 quản lý thị trường (market managers) và khoảng 15 chuyên viên mua hàng (buyers) cùng xây dựng danh mục sản phẩm cho tòa nhà chính tại đại lộ Haussmann (Paris) lẫn mạng lưới chi nhánh.

Trong suốt một tháng diễn ra chuỗi sự kiện tại bốn kinh đô lớn, công việc được phân công rất rõ ràng: một chuyên viên mua hàng trong nhóm sẽ bay sang Mỹ để phụ trách tuần lễ tại New York, trong khi đích thân bà Victoria Dartigues trực tiếp di chuyển qua ba chặng London, Milan và Paris. Tính trung bình mỗi ngày trong suốt một tháng đó, đội ngũ mua hàng phải tham dự 4 buổi trình diễn thời trang (runway shows) kết hợp với ít nhất 4 cuộc hẹn làm việc trực tiếp tại các phòng trưng bày (showrooms).

 Đơn vị đo lường 45 phút bên trong các phòng trưng bày tại Paris

Nếu buổi trình diễn trên sàn catwalk là nơi nhà mốt truyền tải tầm nhìn nghệ thuật và khẳng định bản sắc thương hiệu, thì các phòng trưng bày thương mại (showrooms) mới là nơi hoạt động mua bán thực sự diễn ra. Ngay sau khi mùa trình diễn xuân/hè 2027 khép lại vào đầu tháng 10/2026 và mùa đặt hàng mới mở ra, các nhà mua hàng lập tức đổ về những địa điểm trưng bày trung tâm tại Paris.

Tại đây, đơn vị đo lường thời gian tiêu chuẩn cho toàn bộ tuần lễ giao dịch được tính bằng các phiên hẹn kéo dài đúng 45 phút. Trong khoảng thời gian ngắn ngủi này, người mua hàng phải trực tiếp chạm tay vào bề mặt vải, kiểm tra chất lượng đường kim mũi chỉ, đánh giá độ nặng nhẹ của phom dáng khi mặc thực tế và chọn ra những mã hàng (SKUs) phù hợp nhất với tệp khách hàng của mình trước khi di chuyển sang phòng trưng bày kế tiếp. 

Trong suốt một tháng diễn ra tuần lễ thời trang, mỗi ngày đội ngũ mua hàng của Galeries Lafayette tham dự trung bình 4 buổi trình diễn và ít nhất 4 cuộc hẹn tại phòng trưng bày.

• Haute couture là gì? Giải mã 5 tiêu chuẩn pháp lý từ năm 1945 tại Pháp

3. Quy trình 5 bước trong chu kỳ đặt hàng và mạng lưới triển lãm thương mại toàn cầu

Để đảm bảo hàng hóa lên kệ đúng thời điểm với tỷ lệ tồn kho thấp nhất, quy trình làm việc của người mua hàng thời trang trải qua 5 giai đoạn chặt chẽ kết hợp cùng mạng lưới hội chợ thương mại từ châu Âu sang châu Á:

1. Đánh giá dữ liệu bán hàng các mùa trước: Trước khi bước vào mùa tuần lễ thời trang mới, người mua phải tổng kết doanh số, phân tích những kiểu dáng, kích cỡ và mức giá đã bán chạy hoặc tồn đọng ở mùa trước để lập kế hoạch ngân sách.

2. Quan sát sàn diễn của các nhà mốt xa xỉ: Theo chia sẻ từ Galeries Lafayette, những buổi trình diễn trên sàn catwalk của các nhà mốt xa xỉ hàng đầu đóng vai trò là thước đo nền tảng để người mua đánh giá toàn bộ các thương hiệu khác trong phòng trưng bày, từ các nhà thiết kế trẻ mới nổi cho đến những nhãn hàng thuộc phân khúc đương đại (contemporary segment).

3. Thẩm định sự bổ trợ và chống chồng chéo sản phẩm tại phòng trưng bày: Khi chọn mẫu tại phòng trưng bày, người mua xem xét kỹ giá trị gia tăng của một thương hiệu so với các nhãn hàng khác, tính bổ trợ lẫn nhau trong toàn bộ gian hàng và đặc biệt là tránh hiện tượng "tự triệt tiêu doanh số" (cannibalization) với các mặt hàng sẵn có.

4. Cân đối ngân sách cố định và ngân sách linh hoạt: Ngân sách mua hàng dành cho các nhà mốt xa xỉ lớn luôn được ấn định chặt chẽ từ trước và được từng chuyên viên phân bổ theo tầm quan trọng của mỗi nhóm sản phẩm. Tuy nhiên, hệ thống bán lẻ vẫn luôn giữ lại một khoảng ngân sách linh hoạt để kịp thời nắm bắt những cơ hội hợp tác hoặc các thiết kế đột phá bất ngờ xuất hiện trong mùa diễn.

5. Đàm phán và chốt đơn hàng trong khung thời gian giới hạn: Sau khi kết thúc tuần lễ thời trang tại Paris vào đầu tháng 10, các đội ngũ mua hàng thường có biên độ đàm phán và hoàn tất đơn đặt hàng cho đến khoảng ngày 15 hoặc 20 tháng 10.

Bên cạnh các phòng trưng bày tại Paris (nơi ngay cả các thương hiệu Nhật Bản đoạt giải Tokyo Fashion Award 2025・2026 cũng sang mở không gian showroom.tokyo in Paris để tiếp cận người mua quốc tế), các tuần lễ thời trang tại châu Á cũng đã thiết lập hệ thống giao dịch bài bản:

4. Các nhà mua hàng lớn tại Paris chọn gì cho mùa mốt Xuân/Hè 2027?

Từ góc nhìn thương mại của bà Victoria Dartigues (giám đốc mua hàng tại Galeries Lafayette) và bà Elodie Abrial (giám đốc thương mại của tập đoàn Le Bon Marché tại Paris) sau khi khảo sát toàn bộ chuỗi tuần lễ thời trang xuân/hè 2027 vào tháng 10/2026, thị trường bán lẻ đang dịch chuyển mạnh mẽ từ chủ nghĩa tối giản trầm lắng (quiet luxury) sang những thiết kế giàu năng lượng, tươi vui nhưng vẫn đảm bảo phom dáng thương mại dễ mặc:

• Sự lên ngôi của thời trang mô-đun (modular fashion) và các món đồ tách rời: Thay vì đặt mua những bộ trang phục nguyên cây (total looks) vốn có giá thành rất đắt đỏ, các nhà thiết kế và người mua hàng tập trung tách nhỏ bộ sưu tập thành từng món đồ rời (separates) để khách hàng tự do phối hợp. Nhà thiết kế Daniel Roseberry tại Schiaparelli cho biết hãng đã biến các phom đầm biểu tượng thành áo và quần/váy rời; trong khi bà Victoria Dartigues nhấn mạnh nghệ thuật phối đồ (styling) và trộn lẫn trang phục tại Celine hay The Row nay đã trở nên quan trọng ngang ngửa bản thân sản phẩm.

• Chân váy là món đồ chủ lực không thể bàn cãi: Cả đại diện của Galeries Lafayette lẫn Le Bon Marché đều khẳng định chân váy là tâm điểm mua sắm của mùa xuân/hè 2027. Prada đã biến chân váy thành tuyên ngôn trên sàn diễn tại Milan với đủ biến thể từ chân váy bút chì, chân váy xếp ly đến phong cách đa dụng; xu hướng này cũng phủ sóng dày đặc tại Miu Miu, Dries Van Noten, Loewe và độ dài qua gối thanh lịch tại Chanel.

• Áo sơ mi mỏng nhẹ, cảm hứng nội y và bảng màu xoa dịu thị giác: Các mẫu sơ mi, áo kiểu vải mỏng xuyên thấu hoặc lấy cảm hứng từ đồ lót tại Chloé, Dior, Victoria Beckham, kết hợp cùng thiết kế áo ngực (bra) thêu satin đen của Maria Grazia Chiuri tại Fendi hay phối ren cùng lông thú tại Dolce & Gabbana được giới mua hàng đánh giá rất cao về tính linh hoạt. Về màu sắc, dù màu sắc rực rỡ luôn tiềm ẩn rủi ro kén người mua hơn màu trung tính, các nhà thiết kế đã khéo léo đưa bảng màu êm dịu (như vàng bơ, tím oải hương, xanh xô thơm, xanh bạc hà phối hồng tại Diesel, Bottega Veneta, Dries Van Noten) vào các phom dáng thương mại dễ ứng dụng.

• Phụ kiện cá nhân hóa từ thắt lưng, khăn bandana đến giày đính nơ: Trong danh mục phụ kiện và đồ da, thắt lưng và trang sức thời trang (costume jewellery) chiếm vị trí trung tâm với lối đeo chồng nhiều lớp ngọc trai và vòng cổ màu sắc tại Celine và Dries Van Noten. Khăn quàng cổ và khăn bandana trở thành công cụ cá nhân hóa tủ đồ, trong khi ngành hàng giày dép tìm lại vẻ nữ tính, tươi vui qua dép xỏ ngón có gót (heeled flip-flops), giày cao gót cổ điển đính nơ và phụ kiện trang trí tại Loewe, Saint Laurent và Jil Sander.

Như bà Victoria Dartigues đúc kết về tâm lý tiêu dùng năm 2027: nếu trước đây ngành thời trang áp đặt "đây là bộ trang phục của mùa này", thì ngày nay khách hàng bước vào cửa hàng và khẳng định "đây mới là phong cách của riêng tôi". 

Chân váy đa kiểu dáng, áo sơ mi mỏng nhẹ và phụ kiện thắt lưng, trang sức phối nhiều lớp là những mặt hàng chủ lực được Galeries Lafayette và Le Bon Marché lựa chọn cho mùa hè 2027.

• Tạm biệt quần ống rộng: Vì sao chân váy suông và quần âu may đo lên ngôi năm 2027?
• Sự trỗi dậy của thắt lưng bản to, chất liệu vinyl bóng và denim thêu ren 

5. Câu hỏi thường gặp

1. Để trở thành một chuyên gia mua hàng thời trang (fashion buyer) cần học ngành gì?

Nghề mua hàng thời trang đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa kiến thức kinh doanh, tài chính và sự am hiểu thẩm mỹ. Điển hình như lộ trình của bà Victoria Dartigues (giám đốc mua hàng tại Galeries Lafayette), các chuyên gia trong ngành thường theo học cử nhân về kinh tế, quản trị tiếp thị hoặc thương mại (như tại trường HEC Montréal), sau đó học chuyên sâu chương trình sau đại học về quản trị thời trang và thiết kế tại các học viện chuyên ngành (như Institut Français de la Mode – IFM tại Paris) kết hợp thực tập thực tế tại các cửa hàng bán lẻ và trung tâm thương mại.

2. Người mua hàng thời trang đặt đơn ngay tại buổi trình diễn catwalk hay ở đâu?

Các buổi trình diễn trên sàn catwalk chỉ là nơi người mua hàng quan sát tổng thể bộ sưu tập, nắm bắt câu chuyện thương hiệu và định hướng thẩm mỹ của mùa mốt. Việc chọn mẫu chi tiết, kiểm tra chất liệu thực tế, tính toán số lượng và ký kết đơn hàng thương mại được thực hiện trong các cuộc hẹn kéo dài khoảng 45 phút tại các phòng trưng bày (showrooms) hoặc các hội chợ thương mại chuyên ngành diễn ra ngay sau buổi trình diễn.

3. Khung thời gian chốt đơn hàng cho mùa Xuân/Hè tại Paris diễn ra khi nào?

Đối với các bộ sưu tập xuân/hè được trình diễn tại Paris vào cuối tháng 9 và đầu tháng 10, các đội ngũ mua hàng sẽ làm việc liên tục tại các phòng trưng bày và thường có thời hạn đàm phán, điều chỉnh danh mục cũng như chốt ngân sách đặt hàng cho đến khoảng ngày 15 hoặc 20 tháng 10 hàng năm.